Yıllık İzin

YILLIK ÜCRETLİ İZİN HAKKI VE İZİN SÜRELERİ 

Madde 53 - İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.

Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.

İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

  1. a)Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,
  2. b)Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,
  3. c)Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden, Az olamaz. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/5 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.

Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.

YILLIK ÜCRETLİ İZİN Yıllık izin hakkı anayasa ile koruma altına alınmış ekonomik ve sosyal bir haktır. Yıllık izin bir yıllık çalışma süresini tamamlayan işçiler için dinlenmesi için tanınan bir haktır. İşçini yıllık izin kullanmaya hak kazanması için gereken koşul iş yerinde deneme süresi de dahil 1 yıl çalışmış olmasıdır. İş yerinde 1 yıl çalışmış olmakla işçi yıllık izin hakkı kazanacaktır ve bu izin süresini hakkın kazanıldığı günden sonraki 1 yıl içerisinde kullanmalıdır. Her ne kadar bu genel kura olsa da sözleşmede aksi kararlaştırılabilir ve işçinin kullanmadığı izinleri devreden yıla aktarılabilir, birleştirilerek kullanılabilir. Yıllık izin hakkının tanınması için iş ilişkisine dayalı bir ayrım yapılmamıştır. Bu nedenle kısmi süreli çalışan veya çağrı üzerine çalışan işçiler de tam süreli çalışanlar gibi yıllık izin hakkından yararlanabilirler.
ZAMANAŞIMI Yıllık izin ücreti alacağının talep edilmesi için zamanaşımı 5 yıldır. Zamanaşımı süresi iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren başlamaktadır.

YILLIK İZİN HESABINDA KIDEME ESAS SÜRE

            Yıllık izin hakkı için aranan tek koşul olan 1 yıllık çalışma süresinin hesabında esas alınacak süre fiili çalışma süresidir. Fakat bazı durumlarda işçi fiilen çalışmasa bile fiilen çalışmış gibi sayılacağından fiili çalışma süresine eklenir. Bu durumlar ;

-          Kadın işçilerin doğum öncesi be sonrası kullandıkları izinler

-          Muvazzaf askerlik sebebiyle işe gidemediği günler ( Yılda 90 günden fazlası sayılmaz)

-          İşçinin uğradığı kaza veya hastalık sebebiyle işe gidemediği günler

-          Zorlayıcı sebepler nedeniyle işin tatil edildiği günler ( İşçinin geri işe başlaması gerekecektir.)

-          Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri

-          İşçi veya sendika temsilcisi olarak konferans, kongre, kurul, arabulucu görüşmesi, hakem kuruluna katılmaları sebebiyle çalışamadıkları günler

-          İşveren tarafından verilen izinler

-          Daha önceki yıllarda hak edilmiş yıllık izin hakkının kullanıldığı günler

-          Asıl iş yerine ulaşırken geçen süreler, iş ile ilgili yolda geçen süreler, hazır halde beklerken çalıştırılmayan boşta geçen süreler, evden çalışma yapılan günler, çocuk emziren kadın işçiler için verilen süreler ; işçinin yıllık izine hak kazanması için hesaplanan 1 yıllık süreye dahil olacaktır.

Kısmi süreli çalışan veya çağrı üzerine çalışan işçilerin yıllık izin süresinin hesabında hizmet süresi iş sözleşmesinin devam ettiği süre dikkate alınarak hesaplanmalıdır. Sadece fiilen çalışılan günlerin dikkate alınmaması gerekmektedir.

İş yerinin devri halinde de önceki işveren nezdindeki hizmet süresi dikkate alınmalıdır.

YILLIK İZİN HAKKININ KULLANDIRILMASI USULÜ

            Yıllık izin süresinin bölünerek kullandırılması ancak tarafların anlaşması ile mümkün olup işveren tarafından işçinin onayı olmaksızın bölünerek yıllık izin kullandırılamamaktadır.

            Ulusal bayram genel tatil günleri yıllık izin süresine dahil edilmemekte olup karşılığı olan ücret ayrıca ödenmesi gerekmektedir.

            İşçinin yıl içinde aldığı ücretli veya ücretsiz izinler hastalık veya dinlenme nedeniyle verilen süreler yıllık izin süresinden mahsup edilemeyecektir.

YILLIK İZİN  SÜRELERİ

Hizmet süresine göre değişen yıllık izin süreleri 4857 sayılı İş Kanununda asgari olarak düzenlenmiştir.

Hizmet süresi ;

-          1 yıl – 5 yıl ( 5 yıl dahil)  arasında ise 14 gün

-          5 yıl – 15 yıl arasında ise 20 gün

-          15 yıl ( 15 yıl dahil ) ve daha fazla ise 26 gün

Olarak düzenlenmiştir. Toplu sözleşmeler ve bireysel iş sözleşmesi ile bu süreler artırılabilmektedir. Yer altı işçilerinde bu süreler 4 ‘ er gün artırılarak hesaplanmaktadır. İşçinin 18 yaşından küçük veya 50 yaşından büyük olması halinde hizmet süresine bakılmaksızın asgari süre 20 gün olup daha az süreli izin hakkı verilememektedir.

YILLIK İZİN ÜCRETİ HESAPLAMA

İş ilişkisi devam ettiği süre içerisinde işçinin hak ettiği yıllık izin hakkının kullandırılmaması halinde sözleşmenin sona erdiği tarihte yıllık izin hakkı parasal bir hak olan yıllık izin ücreti hakkına dönüşür. İş sözleşmesinin hangi sebeple sona erdiği bu hak için önemli değildir. Sözleşme devam ederken yıllık izin hakkının ücret olarak talep edilmesi mümkün olmayıp burada esas olan bu hakkın karşılığının artık kullandırılması mümkün olmadığı için parasal karşılığının ödenmesidir.

İzin ücretinin hesabında işçinin işten çıktığı tarihteki kıdemi esas alınarak hesaplama yapılması hatalı olup her sene için hak ettiği yıllık izin süresi hesaplanır.

YILLIK İZİN ÜCRETİ = KULLANILMAYAN YILLIK İZİN SÜRESİ X BİR GÜNLÜK ÇIPLAK BRÜT ÜCRET

Yıllık izin süresinin tespiti sonrası ücretin hesaplanması, çıplak brüt ücret üzerinden işçinin bir günlük çalışmasının karşılığının yıllık izin süresi ile çarpılması ile bulunur. 

Yargıtay detayları ile ilgili detaylar buraya
İlke Kararları ile ilgili detaylar buraya
Kimler Hak Kazanır ile ilgili detaylar buraya
Kimler Hak Kazanamaz ile ilgili detaylar buraya